یک بحت تخصصی درباره منولوگ(من عاشق نمایش های تک نفره ام)

«مونولوگ» یکپدیده‌ای پست مدرن است،: اساس این مونولوگ پست‌مدرن نیز ساختارشکنی واقعیتاست.
یک صحبت کلیراجع به تئاتر می‌شود و اساس این جلسه بر نشانه‌های فرا زبان‌شناختی قرار می‌گیرد واین که این نشانه‌ها چه چیزی هستند و سپس آن چیزی که به نمایش مونولوگ «شکلات وسیگار» مربوط است، مفهوم‌یابی و معنایابی خواهد شد
.
هنر تئاتر و نشانه‌شناسی آن مانند هر سیستمدیگری یک سیستم فرهنگی است و مانند دیگر سیستم‌های فرهنگی به خلق یا تولید معنامی‌پردازد چرا که تولید معنا، وظیفه هر سیستم فرهنگی است و هر سیستم فرهنگی از طریقهوا، حرکت و هر شی که بتواند معناسازی کند، در طول یک فرآیند و با استفاده از ماهیتآن سیستم به خلق معنا دست می‌زند، پس تولید معنا عملکرد کلی تمام سیستم‌های فرهنگیاست و همین عملکرد معناهاست که تعریف یک سیستم فرهنگی را ممکن می‌سازد
.
● «
مونولوگ» از نشانه‌های بسیار زیادی برخوردار است

: در مونولوگ کهژانر ویژه‌ای در سیستم فرهنگی تئاتر است به دلیل استفاده از عوامل تاثیر‌گذار کهمعمولا در تئاتر‌ها اجرا می‌شود، تمرکز بر صدا و بدن بازیگر انجام می‌گیرد وحتی‌الامکان از عوامل دیگر استفاده نمی‌شود، به همین دلیل این نوع ژانر ازنشانه‌های بیشتری برخوردار است که در برخورد اول با مونولوگ نشانه‌ها و معناهایی کهارایه می‌شود بسیار دور از ذهن هستند که با کمی تفکر می‌توان این معضل را از میانبرداشت و این تجرید را که باعث می‌شود مونولوگ بسیار دور از ذهن شود، می‌توان باتفکری که دریافت معنا از نشانه‌ها را ساده‌تر می‌کند، از میان برداشت
.
حرکت،زبان اصلی نمایش است

فریندخت زاهدی در ادامه این نشست حرکت را زبان اصلی نمایشخواند و تصریح کرد: برای رسیدن به معناسازی و امکان برقراری ارتباط هرچه بهتر بامخاطب، ایجاد ارتباط بین بازیگر و نمایش بسیار اهمیت دارد و این مگر از طریق خلقنشانه‌ها ممکن نیست
.
وی در مورد خلق نشانه‌ها و اینکه این نشانه‌ها چهویژگی‌هایی دارند، گفت: از طریق کلام و حرکت که زبان نمایش است، می‌توان نمادها رابه وجود آورد ضمن این که در هنر نمایش و هنر تئاتر، زبان تنها زبان کلامی نیست،زبان حرکت نیز هست و حرکت زبان اصلی نمایش است و خانواده تئاتر این مسئله راپذیرفته که زبان نمایش، حرکت است و کلام نیست، بنابراین باید کلام و حرکت را درکنار هم داشت تا بتوان گفت که فلان نمایش و اجرا، تئاتری است
.
نشانه‌،ساختاری سه بعدی دارد

این مدرس دانشگاه گفت: هر نشانه‌ای که توسط هنرمند، چه ازطریق بدن بازیگر و چه از طریق صدا یا مولفه‌های دیداری و شنیداری تولید می‌شود سهویژگی دارد، ویژگی اول آن چیزی است که نشانه را ارایه می‌کند یعنی حرکت یا زبان،دوم چیزی است که نشانه به آن دلالت دارد و سوم برداشت مخاطب از نشانه است که در شکلگرفتن نشانه سهم دارد
.
وی ادامه داد: بنابراین باید رابطه‌ای دو طرفه برای اینسه عامل قائل بود که در این رابطه یک سری عوامل وجود دارند که باید عمل کنند تانشانه تاثیرش را بگذارد که یکی از آنها عامل ترکیبی آن نشانه است که رابطه یک نشانهرا با دیگر نشانه‌ها تعیین می‌کند، ضمن این که یک نشانه باید رابطه‌ای با موضوعات واشیاء داشته باشد تا در زمانی که این نماد کاربرد پیدا می‌کند خلق آن انجام گیرد
.
زاهدی اظهار داشت: در مونولوگ بازیگر نقش اصلی داشته و این بازیگر است کهنشانه‌های حرکتی و کلامی را در کنار هم گذاشته و در تولید معنا حرکت می‌کند ونشانه‌ها در صورتی کد یا رمز گفته می‌شوند که روندی که سه ویژگی را دارد، تولیدکنند بنابراین نشانه همیشه ساختاری سه بعدی دارد و یک پدیده سه بعدی است و ساختارسه بعدی نشانه غیرقابل اجتناب است
.
معنای نشانه با تغییر یکی از ابعاد سهگانه آن، تغییر می‌کند
.
نکته مهم دیگر این است کهبرنامه‌هایی که باعث می‌شوند، نشانه‌ها به وجود بیایند متغیر است و این تغییر بستگیبه هدف نشانه‌سازی دارد و اگر هدف نشانه‌سازی تغییر کند، معنای به وجود آمده درنشانه نیز تغییر می‌کند و این یعنی از یک نشانه معناهای مختلفی می‌توان دریافت کردضمن این که هر نماد و نشانه به تعداد هر یک از مخاطبان نیز معنا و خوانش متفاوتیدارد
.
نکته دیگر این که اگر نشانه در یک محتوای دیگر ارایه شود وبه خاطر محتوای دیگری از آن استفاده شود، معنایش تغییر خواهد کرد، به طور مثال «گرسنگی» در جاهای مختلف، معانی مختلفی دارد، بنابراین این که چه کسی از چهنشانه‌ای استفاده می‌کند، مهم است و معانی متفاوتی می‌دهد و این یعنی این که اگریکی از ابعاد سه گانه نشانه تغییر کند، معنای نشانه نیز تغییر خواهد کرد
.
بهترین راه ترفیع تئاتر، نشانه‌شناسی است

زاهدی بیان داشت: برای ترفیع یک سیستمفرهنگی مثل تئاتر با ماهیتی که دارد، نشانه‌شناسی بهترین شکل ممکن است و یک نشانهبرای گروه‌های مختلف اجتماعی به معناهای مختلفی می‌رسد.
وی گفت: تئاتر با دونوع عملکرد سر و کار دارد که اولین آن عملکرد بهره‌ورانه، تصویب شده و مصوب استیعنی از نشانه‌هایی استفاده شود که بتوان کدهای فرهنگی را به راحتی معنا کرد ودومین عملکرد، عملکردی است که نتوان از آن استفاده مستقیم کرد مانند نشانه‌ زبان،رنگ و حرکت، به طور مثال اگر بازیگر از رنگ سیاه استفاده کند، دلیل فرهنگی خاصی کهمربوط به این مرز و بوم باشد، ندارد
.
وی ادامه داد: هر کسی با هر فرهنگ مختلفمی‌تواند از رنگ سیاه استفاده کند و این نشانه‌ها تصویب شده نیستند پس نمی‌توان ازآنها به عنوان کدهای فرهنگی، نشانه‌شناسی و معناشناسی کرد
.
دراجرای مونولوگ «شکلات و سیگار» نمی‌توان بازیگر را از آنچه که از طریق صدا و کلمهایجاد می‌شود جدا کرد و باز هم به همان معنا رسید
.
وی در ادامه خاطرنشان ساخت: نشانه‌هایی که روی صحنه تئاتر نیاز است در درجه اول در یک زمان و در یک شکل ترکیبیخاص معنا پیدا می‌کند بنابراین وسایل مادی تئاتر برخلاف شعر و متن به تنهایی دارایمعنای کامل هستند و در تئاتر برخلاف موسیقی و متن باید آن سه بعد را در ساخت نشانهبه طور دایم استفاده کرد و با هدف خلق نشانه و تولید معنا حرکت کرد تا اینکه بتوانبین صحنه و مخاطب ارتباط برقرار کرد
.
تئاتر در خلق نشانه‌ها و تولید معنا ازاهمیت هم‌زمانی برخوردار است

«
فریندخت زاهدی» اظهار داشت: تفاوت تئاتر با دیگرهنرها این است که در زمان حال با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند و تئاتر در خلقنشانه‌ها و تولید معنا از اهمیت بسیار خطیر هم زمانی برخوردارست که به طور دایم بامخاطب در ارتباط است و اگر لحظه‌ای ارتباط مخدوش شود یا سکته‌ای در آن ایجاد شود،باید گفت، «تئاتر با نشانه‌هایش به شکست رسیده است و امکان ارتباط و تولید معنا،نیافته است
».
وی تصریح کرد: بنابراین ارتباط بین یک اجرا و مخاطب از لحظه‌ای کهتماشاگر شروع به دریافت معنا می‌کند، آغاز می‌شود و آنچه که هنر نمایش را جذابمی‌کند، حضور مخاطب و رابطه بین مخاطب و صحنه است تا در هر زمان که نشانه‌‌ها ارایهمی‌شوند امکان تحلیل برای مخاطب نیز به وجود بیاید. همچنین نشانه‌ها دیداری وشنیداری هستند که نشانه‌های دیداری از طریق حرکت بدن و حرکتی که ارتباط با شی یافرد دیگری برقرار می‌کند و رقص امکان‌پذیر است و نشانه‌های دیگر شنیداری یا غیردیداری یا آکوستیک هستند که آنها را هم بازیگر تولید می‌کند
.
با اشاره بهاینکه دو نوع نشانه زبانشناختی و فرا زبانشناختی وجود دارد گفت: دکور و وسایل صحنهنشانه‌های فرا زبانشناختی هستند ضمن اینکه در بعضی اجراهای مونولوگ بازیگر تنهامی‌نشیند و صحبت می‌کند و فقط میمیک صورت دارد و عوامل دیگر مانند نور به او کمکمی‌کنند و بازیگر تنها از طریق زبان برای انتقال مفاهیم استفاده می‌کند و در بعضیاز اجراهای مونولوگ از زبان و حرکت هم زمان استفاده می‌شود مانند نمایش «شکلات وسیگار» که هر دو نوع وابسته به نشانه‌های زبانشناختی و فرا زبانشناختی است
.
مونولوگ یک پدیده پست مدرن است

در پایان با اشاره به این که مونولوگ یکپدیده پست مدرن است، تأکید این نوع از تئاتر به تفکر واداشتن مخاطب است ومخاطب باید خودش به معنا‌سازی نشانه‌های داده شده بپردازد پس همانقدر که اجرا اهمیتدارد، ادراک و دانش مخاطب نیز حائز اهمیت بوده و این مخاطب است که با دریافت خاصخود مِی‌‌تواند معانی را دریابد و نشانه‌سازی کند و اساس مونولوگ بر ساختار‌شکنیواقعیت است
.

 

/ 0 نظر / 29 بازدید